14 Φεβρουαρίου

1405: Πέθανε ο Ταμερλάνος (Τιμούρ Λεγκ) , Μογγόλος κατακτητής

Ο Ταμερλάνος, [tăm'urlān], ή Τιμούρ ,(Κις,Σαμαρκάνδη 8 Απριλίου 1336–Οτράρ,Καζακστάν 18 Φεβρουαρίου 1405), ήταν μογγόλος κατακτητής, προερχόμενος από τις περιοχές της Σαμαρκάνδης. Ονομαζόταν επίσης Τιμούρ Λενκ, δηλαδή Τιμούρ ο κουτσός. Ήταν εκτουρκισμένος Μογγόλος, γεννημένος στο σημερινό Ουζμπεκιστάν και αναδείχθηκε στην υπηρεσία του Τσαγκατάι Χαν, τον οποίο περιθωριοποίησε στα χρόνια 1364-1370 προκειμένου να αναλάβει ο ίδιος την εξουσία. Ανακήρυξε το κράτος του ως διάδοχο εκείνου του Τζένγκις Χαν και διεκδίκησε την άμεση καταγωγή του από τον Τζένγκις Χαν. Με ένα στρατό Τούρκων και τουρκόφωνων Μογγόλων, απομεινάρι της μογγολικής αυτοκρατορίας, ο Ταμερλάνος από την αρχή της στρατιωτικής του σταδιοδρομίας προσπάθησε να υποτάξει τους ανταγωνιστές του στην περιοχή του σημερινού Τουρκμενιστάν. Έως το 1369 κατόρθωσε να ελέγξει όλη την περιοχή γύρω από την πρωτεύουσά του Σαμαρκάνδη.

O Σουλτάνος Βαγιαζήτ αιχμάλωτος του Ταμερλάνου. Πίνακας του Stanisław Chlebowski, λάδι σε μουσαμά, 1878.

Οι εκστρατείες του κατά των Περσών τον απασχόλησαν έως το 1387. Έως τότε κατείχε όλες τις επικράτειες που απλώνονταν ανατολικά του Ευφράτη. Προχώρησε το 1392 κατά μήκος του Ευφράτη, κατακτώντας την περιοχή μεταξύ της Κασπίας και της Μαύρης Θάλασσας και εισέβαλε σε αρκετές από τις περιοχές της Χρυσής Ορδής στη νότια Ρωσία. Εξασθενίζοντας τους Τατάρους της Κριμαίας, άνοιγε ο δρόμος για την κατάκτηση του Μεγάλου Δουκάτου της Μόσχας. Τότε όμως επέλεξε να εγκαταλείψει ορισμένες από τις ρωσικές κτήσεις του για να επιστρέψει στη Σαμαρκάνδη και να εισβάλλει κατόπιν στην Ινδία (1398) κατά μήκος του δρόμου του Ινδού ποταμού. Κατέλαβε το Δελχί και διέλυσε το ομώνυμο σουλτανάτο, αλλά αποσύρθηκε με λίγα οφέλη για την αυτοκρατορία του αφού γρήγορα αναγκάστηκε να συμπτυχθεί στην πρωτεύουσα του στις στέππες για να αντιμετωπίσει συνασπισμό εναντίον του, τον οποίον είχαν συμπήξει ο σουλτάνος της Αιγύπτου και ο αρχηγός των Τούρκων Βαγιαζήτ.

Το 1400, ο Ταμερλάνος εισέβαλε στη Γεωργία και προχώρησε προς τη Μεσόγειο καταλαμβάνοντας τη Βαγδάτη και τη Δαμασκό. Ο επόμενος πόλεμος διεξήχθη στη Μικρά Ασία εναντίον της οθωμανικής αυτοκρατορίας και το 1402, στην Άγκυρα, συνέτριψε τις δυνάμεις του Βαγιαζίτ Α', τον συνέλαβε και τον οποίο οι χρονογράφοι θεωρούν ότι μεταχειρίστηκε καλά. Στη συνέχεια κατέλαβε όλη τη Μικρά Ασία φθάνοντας μέχρι τη Σμύρνη. Η ήττα αυτή του Βαγιαζίτ διέσωσε για πενήντα ακόμη χρόνια την αποδυναμωμένη πια βυζαντινή αυτοκρατορία. Τα σχέδιά του το 1404 για εισβολή στην Κίνα τα πρόλαβε ο θάνατος. Ο τάφος του στη Σαμαρκάνδη ήταν από καιρό γνωστός στους αρχαιολόγους, αλλά πρόσφατα ανακαλύφθηκε ο σκελετός του σε μια βαθιά κρύπτη στο μαυσωλείο του.

Ο Ταμερλάνος είχε τη φήμη σκληρού κατακτητή. Όταν καταλάμβανε ορισμένες πόλεις, σφαγίαζε δεκάδες χιλιάδες από τους υπερασπιστές της (πιθανώς 80.000 μόνο στο Δελχί και άλλες 20.000 στη Βαγδάτη) και έκτιζε πυραμίδες με τα κρανία τους. Αν και Μουσουλμάνος, δεν ήταν λιγότερο σκληρός προς τους ομόθρησκούς του. Ανάμεσα στα θετικά του επιτεύγματα συγκαταλέγονται η ενθάρρυνση των τεχνών, της λογοτεχνίας, της επιστήμης, καθώς και η κατασκευή τεράστιων δημοσίων έργων, κυρίως εκτεταμένων εγκαταστάσεων άρδευσης, που έδωσαν τη δυνατότητα αγροτικής ανάπτυξης στη χώρα. Ελπίζοντας ότι η αυτοκρατορία του θα έμενε ανέπαφη, μοίρασε λίγο πριν το θάνατό του την επικράτειά του στους γιους του, θεμελιώνοντας έτσι τη Δυναστεία των Τιμουριδών.

Άγαλμα του Ταμερλάνου στην πόλη Σακρισάμπζ του Ουζμπεκιστάν

Άλλα Γεγονότα

• 1405: Πέθανε ο Ταμερλάνος (Τιμούρ Λεγκ) , 69 ετών, Μογγόλος κατακτητής
   
• 1477: Η Μάργκερι Μπρους στέλνει στον Τζον Πάστον το πρώτο ερωτικό γράμμα, ανήμερα του Αγίου Βαλεντίνου. Απευθυνόταν "Στον Αγαπημένο μου Βαλεντίνο"
   
• 1690: Εφευρίσκεται το κλαρινέτο στη Νυρεμβέργη της Γερμανίας
   
• 1794: Γίνεται η πρώτη επιτυχής καισαρική τομή
   
• 1842: Στη Νέα Υόρκη οπαδοί του συγγραφέα Κάρολου Ντίκενς πραγματοποιούν μεγάλο χορό προς τιμήν του, ο οποίος επισκέπτεται από τον Ιανουάριο τις ΗΠΑ. Την εκδήλωση την ονόμασαν Βoz Ball, από το ψευδώνυμο, που χρησιμοποιούσε ο Ντίκενς σε παλιότερα έργα του
   
• 1884: Γεννήθηκε ο Κώστας Βάρναλης, ποιητής («Η μπαλάντα του κυρ Μέντιου»), στον Πύργο της Βουλγαρίας
   
• 1924: Ιδρύεται η πολυεθνική εταιρεία IBM
   
• 1929: Σφαγή του Αγίου Βαλεντίνου: δολοφονία 7 συμμοριτών στο Σικάγο, από εχθρούς του Καπόνε
   
• 1939: Καθελκύεται το γερμανικό πλοίο «Βίσμαρκ»
   
• 1944: Γεννήθηκε ο Καρλ Μπερνστάιν, δημοσιογράφος της Ουάσινγκτον Ποστ, ο οποίος μαζί με τον Μπομπ Γούντγουορντ αποκάλυψαν το σκάνδαλο Γουότεργκέιτ και κατά συνέπεια προκάλεσαν την πτώση του Ρίτσαρντ Νίξον από την θέση του Προέδρου των ΗΠΑ
   
• 1946: Η ΙΒΜ εισάγει τον ηλεκτρονικό υπολογιστή ENIAC. Ο πρώτος ηλεκτρονικός υπολογιστής, που ονομάζεται ENIAC, τίθεται σε λειτουργία στο Αμερικανικό Πεντάγωνο Ο ηλεκτρονικός εγκέφαλος, που κατασκευάστηκε από την ΙΒΜ με την ονομασία computer, αρχίζει να λειτουργεί στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια. Ονομάζεται ENIAC, Ηλεκτρονικός Αριθμητικός Ολοκληρωτής και Υπολογιστής και εγκαινιάζει μια νέα εποχή
   
• 1954: Γεννήθηκε ο Τζίμης Πανούσης, τραγουδιστής και μουσικός («Κάγκελα παντού»)
   
• 1958: Γεννήθηκε η Χριστίνα Μαραγκόζη , τραγουδίστρια, στην Καβάλα Πρωτοεμφανίστηκε το 1975 . Το πραγματικό της όνομα είναι Χριστίνα Χρυσικάκη
   
• 1962: Για πρώτη φορά μπαίνει τηλεοπτική κάμερα στον Λευκό Οίκο και παρουσιάζει το εσωτερικό του. Οικοδέσποινα είναι η πρώτη κυρία των ΗΠΑ, Τζάκι Κένεντι
   
• 1978: Η εταιρία «Texas Instruments» πατεντάρει το microchip
   
• 1984: Η 6χρονη Stormie Jones από το Τέξας γίνεται η πρώτη στον κόσμο λήπτρια διπλής μεταμόσχευσης καρδιάς και ήπατος Πέθανε από καρδιακές επιπλοκές στις 11/11/1990
   
• 1989: Πέθανε ο Τζέιμς Μποντ, 89 ετών, Αμερικανός ορνιθολόγος, ο οποίος έδωσε το όνομά του στον ήρωα των αστυνομικών έργων Τζέιμς Μποντ
   
• 1990: Το αμερικανικό «Βόγιατζερ 1» φωτογραφίζει όλο το ηλιακό μας σύστημα
   
• 1991: Η «Καταιγίδα της Ερήμου» βρίσκεται σε εξέλιξη. Διατρητική βόμβα, που πέφτει από αμερικάνικο αεροπλάνο, διαπερνά καταφύγιο με αμάχους στη Βαγδάτη, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 300 γυναικόπαιδα
   
• 1993: 120 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, υπογράφουν στο Παρίσι τη σύμβαση για την κατάργηση των χημικών όπλων
   
• 1995: Μια ξύλινη πινακίδα με άγνωστη επιγραφή, που βρέθηκε στην Καστοριά, θεωρείται το παλιότερο οργανωμένο κείμενο, που βρέθηκε στην Ευρώπη και χρονολογείται πριν από 7.254 χρόνια
   
• 1995: Στις ΗΠΑ, η ταινία "Φόρεστ Γκαμπ" συγκεντρώνει 13 υποψηφιότητες για Όσκαρ και ακολουθούν με επτά "Οι σφαίρες πάνω από το Μπρόντγουεϊ" και το "Pulp Fiction"
   
• 1998: Πέθανε ο Σπύρος Καταπόδης, 65 ετών, γλύπτης
   
• 2002: Γεννιέται στο Λονδίνο το πρώτο μωρό (κορίτσι) στην Ευρώπη και το δεύτερο στον κόσμο που γεννήθηκε «κατά παραγγελία». Η μητέρα του, η οποία δε θέλησε να κάνει γνωστή την ταυτότητά της, υποβλήθηκε σε τεχνητή γονιμοποίηση για να βρεθεί ένα μωρό με μυελό των οστών συμβατό με το αδερφάκι του (ένα από τα άλλα της παιδιά πάσχει από λευχαιμία και η οικογένεια δεν μπορούσε να βρει συμβατό δότη). Έτσι, η μητέρα ζήτησε από τους γιατρούς να υποβάλουν τα έμβρυα σε γενετικό έλεγχο και να εμφυτεύσουν στη μήτρα της εκείνο που θα μπορούσε να δώσει μυελό οστών στον αδερφό του, εφόσον χρειαζόταν.  Η δεύτερη περίπτωση ήταν το 2000, με τον Άνταμ Νας, ο οποίος γεννήθηκε στο Σικάγο από Βρετανίδα 36 ετών προκειμένου να σώσει τη ζωή της αδερφής του Μόλι, 6 ετών τότε, που έπασχε από επικίνδυνη μορφή αναιμίας. Ήταν το πρώτο μωρό στον κόσμο που γεννήθηκε με επιλεγμένα γονίδια
   
• 2003: Πέθανε η Ντόλι, 6 ετών, προβατίνα, το πρώτο κλωνοποιημένο θηλαστικό στον κόσμο Δημιουργήθηκε με τη μέθοδο της κλωνοποίησης, αφαιρώντας τον πυρήνα ενός κυττάρου από ένα ενήλικο ζώο και μεταφέροντάς το, με τη βοήθεια ηλεκτρικού ρεύματος, σε άλλο ωάριο προβάτου του οποίου ο πυρήνας είχε μεταφερθεί
   
• 2006: Η φωτογραφία μιας λίμνης υπό το φεγγαρόφως, του Αμερικανού πρωτοπόρου Έντουαρντ Στάικεν, δημοπρατείται από τους Sotheby's για το ποσό των 2,9 εκατομμυρίων δολαρίων, υπερδιπλασιάζοντας το προηγούμενο ρεκόρ για την ακριβότερη καλλιτεχνική φωτογραφία. Το σπάνιο έργο, με τίτλο Pond-Moonlight (Λιμνούλα-Φεγγαρόφως) και διαστάσεις 41 επί 48 εκατοστά, τραβήχθηκε μια νύχτα του 1904 στο Λονγκ Αϊλαντ, και απεικονίζει μια μικρή λίμνη σε δασώδη περιοχή, με το σεληνόφως να περνά ανάμεσα στα δέντρα και να ανακλάται στην επιφάνεια του νερού
   
• 2010: Πέθανε η Ρόζα Ράιν, 112 ετών, Ελβετίδα υπεραιωνόβια, γερμανικής καταγωγής, γηραιότερο εν ζωή πρόσωπο στη χώρα της