Κυρίως νεφελώδης 23 oC
AIDS: Μια παγκόσμια μέρα και μια φαρμακοβιομηχανία
/ 0
- Λεπτομέρειες
- Κατηγορία: Ελλάδα
- Προβολές: 98
Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS λοιπόν η 1η Δεκεμβρίου. Δεν απομένει παρά να εκφράσουμε τα συγχαρητήριά μας στην παγκόσμια κοινότητα για τη θεσμοθέτηση μιας ημέρας ευαισθητοποίησης… Ποιας ευαισθητοποίησης όμως;
Αυτής που εκφράζεται με το ενδεικτικό σηματάκι στα προγράμματα των καναλιών ή μήπως εκείνης που πραγματώνεται μέσα από τη συμμετοχή αστέρων της show biz σε διαφημιστικές «ενημερωτικές» καμπάνιες; Ή μήπως να αναρωτηθούμε ποια η αξία αυτής της ημέρας αυτής όταν έχουν υιοθετηθεί παγκόσμιες ημέρες ακόμη και για τις δημόσιες τουαλέτες ή την πεολειχία;
Σίγουρα η απαξίωση και η ειρωνεία δε συνάδουν με ένα τόσο σημαντικό θέμα. Έχει όμως ποτέ κανείς αναρωτηθεί γιατί το 67% του παγκόσμιου πληθυσμού των φορέων του HIV βρίσκεται στις χώρες της υποσαχάριας Αφρικής; Έχει ποτέ αναρωτηθεί κανείς γιατί 22 εκατ. άνθρωποι από αυτή τη γωνία της Γης ήταν φορείς του ιού για το 2007 ενώ μόνο για το 2008 έχουν προσβληθεί 1,9 εκατ. άνθρωποι; Πρόκειται για μια πραγματική γενοκτονία της οποίας το μέγεθος κανείς δεν αντιλαμβάνεται. Τα νούμερα χάνουν την αξία τους ακόμη κι όταν πρόκειται για ανθρώπινες ζωές. Οι 200 και πλέον ζωές που χάθηκαν στην Ινδία, κατά τη διάρκεια της (ούτως ή άλλως) απεχθούς τρομοκρατικής παράνοιας, σόκαραν την παγκόσμια γνώμη. Δίπλα σε αυτή την είδηση προσθέστε όμως και κάτι άλλο: κατά το ίδιο διήμερο πέθαναν 10.000 άνθρωποι από AIDS ενώ για ολόκληρο το 2007 έχουν χαθεί 1,5 εκατομμύριο ανθρώπινες ζωές.
Τα νούμερα δεν έχουν καμία αξία και κανένα αντίκτυπο στη διεθνή κοινή γνώμη. Αυτό όμως που έχει σημασία είναι οι αιτίες αυτών των αριθμών. Σύμφωνα με ανακοίνωση των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, εννέα στα δέκα παιδιά με HIV δεν έχουν πρόσβαση στα απαραίτητα για τη ζωή τους αντιρετροϊκά φάρμακα. Περίπου 1,9 εκατομμύρια παιδιά χρειάζονται αντιρετροϊκή θεραπεία, αλλά μόνο περίπου 200.000 είναι σε θέση να βρουν τα φάρμακα που χρειάζονται. Σύμφωνα πάλι με στοιχεία του προγράμματος UNAIDS του ΟΗΕ, μόνο το 31% των παγκόσμιων αναγκών σε αντιρετροϊκή θεραπεία καλύπτεται σήμερα.
Ποιοι είναι όμως αυτοί που ευθύνονται για αυτήν την κατάσταση; Μήπως φταίνε οι κάτοικοι του αναπτυσσόμενου κόσμου που αδιαφορούν για τη ζωή τους και δεν παίρνουν τις απαραίτητες προφυλάξεις; Μάλλον όχι. Οι μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες κατέχουν τις πατέντες των φαρμάκων εναντίον του AIDS, και χάρη στο μονοπώλιο διατηρούν τις τιμές τους σε υψηλά επίπεδα. Οι πατέντες καθιερώθηκαν τον 19ο αιώνα σε ορισμένα κράτη προκειμένου για δώσουν κίνητρο στις φαρμακευτικές εταιρείες να επενδύσουν στην έρευνα για την αντιμετώπιση σοβαρών ασθενειών. Σταδιακά, όμως, οι εταιρείες έστρεψαν την έρευνα σε ασθένειες των πλούσιων χωρών, παραμερίζοντας κάθε ανθρωπιστικό κίνητρο. Κανείς δεν επενδύει σε νόσους που πλήττουν φτωχούς πληθυσμούς γιατί αυτοί δεν είναι καλοί πελάτες. Τις τελευταίες δεκαετίες όμως, το AIDS, κυρίως λόγω των μέτρων προφύλαξης στις ανεπτυγμένες χώρες αποτελεί και αυτό μια ασθένεια κυρίως των φτωχών. Αποτέλεσμα; Όσοι δεν έχουν τα απαραίτητα χρήματα δεν έχουν και δικαίωμα στα απαραίτητα φάρμακα!
Παρά τις προσπάθειες του ΟΗΕ αλλά και αρκετών μη κυβερνητικών οργανισμών όπως οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, το πρόβλημα παραμένει οξύτατο. Από τη στιγμή που η εταιρεία θα κατοχυρώσει τη συγκεκριμένη εφεύρεση, εξασφαλίζει την αποκλειστικότητα της εμπορικής της εκμετάλλευσης κατ' αρχήν στη χώρα όπου κατέθεσε τα απαιτούμενα πιστοποιητικά και στη συνέχεια στη διεθνή κοινότητα. Μπορεί ελεύθερα να επιβάλει όποια τιμή θέλει. Στο διάστημα της 20ετίας κατά την οποία ισχύει ένα μονοπώλιο, μπορεί μια άλλη εταιρεία να εφεύρει κάποιο εξίσου αποτελεσματικό φάρμακο για την ίδια ασθένεια, οπότε η πατέντα εγκαταλείπεται και μπορεί να την αντιγράψουν κι άλλοι. Κάπως έτσι γίνονται κατά κανόνα προσιτές οι νέες θεραπείες στον Τρίτο Κόσμο, μόνο που συνήθως αυτό συμβαίνει μια δεκαετία μετά την ανακάλυψή τους.
Ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπιστεί αυτή η πραγματικότητα είναι η παραγωγή φτηνών αντιγράφων των πανάκριβων αντιρετροϊκών φαρμάκων (generic drugs). Χώρες όπως η Ταϋλάνδη και η Βραζιλία, προχώρησαν το 2007 στην έκδοση αναγκαστικών αδειών (compulsory licences) προκειμένου να παράγουν οι εγχώριες εταιρείες αντίγραφα των πατενταρισμένων φαρμάκων κατά του AIDS, κάτι που επιτρέπεται μάλιστα από τον αυστηρό Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Παρόλα αυτά, η αντίδραση των μεγάλων φαρμακοβιομηχανιών υπήρξε οξύτατη. Κάποιοι προσπαθούσαν να σπάσουν το μονοπώλιο τους…
Η φαρμακοβιομηχανία Abott ανακοίνωσε στις 14 Μαρτίου του 2007, ότι αποσύρει από την αγορά της Ταϋλάνδης, εφτά νέα φάρμακα, μεταξύ των οποίων και το απολύτως απαραίτητο αντιρετροϊκό lopinavir/ritonavir. Παράλληλα, το “Office of the U.S. Trade Representative”, η Αμερικανική κυβερνητική υπηρεσία που είναι υπεύθυνη για τις διεθνείς εμπορικές σχέσεις των ΗΠΑ, και υπάγεται απευθείας στην Προεδρεία, προειδοποίησε την Ταϋλάνδη για παραβίαση των νόμων περί πνευματικής ιδιοκτησίας, κάτι που μπορεί να επιφέρει την απόσυρση ξένων επενδύσεων από τη χώρα.
Ο Jon Ungphakorn, πρώην Γερουσιαστής στην Ταϋλανδή, υποστήριξε σχετικά: «Αυτό που έκαναν οι ΗΠΑ και η Abott στην Ταϋλάνδη, είναι ουσιαστικά να στείλουν ένα μήνυμα σε ολόκληρο τον αναπτυσσόμενο κόσμο: Μην τολμήσετε να προβείτε σε παρόμοιες ενέργειες γιατί θα υποστείτε αντίποινα!»
Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS λοιπόν η 1η Δεκεμβρίου. Δεν απομένει παρά να εκφράσουμε τα συγχαρητήριά μας στην παγκόσμια κοινότητα για τη θεσμοθέτηση μιας ημέρας ευαισθητοποίησης… Ποιας ευαισθητοποίησης όμως; Αυτής που εκφράζεται με αντίποινα στους ανθρώπους που πεθαίνουν; Αυτής που εκφράζεται με την απόλυτη υποταγή των Δυτικών κυβερνήσεων στα ιδιωτικά συμφέροντα; Ή μήπως αυτής που κρύβεται κάτω από τη σιωπή των κοινωνιών απέναντι στους πραγματικούς ενόχους;